Mambo Matatu Unayopaswa Kujua Kuhusu Danieli

Kitabu cha Danieli ni cha kipekee katika Agano la Kale kutokana na maudhui yake na nafasi muhimu kinachochukua kati ya unabii wa Agano la Kale kuhusu urejesho wa Israeli na utimilifu wa unabii huo katika Agano Jipya kupitia maisha, kifo, ufufuo, na kupaa kwa Yesu Kristo. Kitabu hiki kimejaa changamoto na kina, utajiri ambao unakifanya kuwa kigumu kukifupisha. Hata hivyo, kuna vipengele vitatu vya kitabu hicho ambavyo vinakifungua kwa msomaji wa kisasa.

1. Simulizi za mwanzo (sura 1–6) zinathibitisha unabii wa baadaye wa kitabu hicho (sura 7–12).

Simulizi katika sura za mwanzo za Danieli, zilizoandikwa kwa kiasi kikubwa kwa lugha ya Kiaramu, zinaonyesha picha ya kizazi cha vijana wa Yuda ambao walichukuliwa mateka Babeli mwaka 605 KK. Huko wanakabiliwa na mateso makali kutoka kwa watekaji wao pamoja na mafanikio ya ajabu kwa mkono wa Bwana, ambaye wanamwamini. Simulizi kuwahusu Danieli na marafiki zake Shadraka, Meshaki, na Abednego inauweka wazi uhusiano wake na simulizi ya Yusufu huko Misri katika fasihi na lugha. Kwa mfano, wote wawili wanaelezewa kuwa wenye sura nzuri (Mwa. 39:6; Dan. 1:4), wote wanahusishwa na kufasiri ndoto za wafalme ambazo zinaleta wasiwasi kwa wafalme hawa na kufunua mpango wa Mungu wa siku zijazo, na maneno mengi ya namna moja ya Kiebrania yametumika katika kila simulizi kuziunganisha simulizi hizo pamoja. Kama Yusufu, Danieli na marafiki zake ni waaminifu kwa mwito wa Mungu wanapotumika katika mahakama ya kigeni, na kwa sababu hiyo, wanainuliwa hadi kwenye vyeo vya utajiri wa ajabu, hata kupokea mkufu wa dhahabu shingoni. (Mwa. 41:42; Dan. 5:29).

Uaminifu wao licha ya mateso unatia nguvu ujumbe wa kinabii wa Danieli kuhusu urejesho wa Waisraeli waliokuwa ugenini na wale waliorudi Yerusalemu mwaka wa 536 KK baada ya kuanguka kwa Babeli chini ya muungano wa Wamedi na Uajemi. Hii ingekuwa muhimu hasa kwa kuzingatia ujumbe mkuu wa Danieli kwamba urejesho kutoka uhamishoni utaahirishwa mara saba (Dan. 9:24).

2. Kuahirishwa mara saba kwa urejesho wa Yerusalemu, uliotangazwa katika kitabu cha Danieli, kunatengeneza daraja kati ya matukio ya Agano la Kale na yale ya huduma ya Yesu.

Tangu wakati wa Musa, uhamisho wa kitaifa na urejesho wa aina fulani ulionyeshwa mbele ya Israeli (Kumb. 28:64–68; 30:1–10). Katika sura yote ya Mambo ya Walawi 26, Bwana anamwambia Musa ikiwa Israeli hawatatubu katika tukio la uhamisho, Yeye anashikilia haki ya kuongeza adhabu mara saba (Walawi 26:18, 21, 24, 28).

Kufikia wakati wa Yeremia, tishio la uhamisho lilikuwa limebadilika kutoka uwezekano wa kutokea hadi kuwa maangamizi yaliyokuwa karibu kutokea. Wakati wa kutubu ulikuwa umepita (Yer. 19) na nabii alitangaza kwamba sio tu uhamisho ulikuwa unakaribia bali ungedumu kwa miaka sabini (Yer. 25:11; 29:10). Danieli anasoma vifungu kama hivi, ambavyo vinamtia moyo kufanya maombi ya toba tunayoyapata katika Danieli 9. Anajua kwamba uhamisho hautafikia mwisho hadi watu wa Israeli watubu kwa ajili ya dhambi zao na kwa moyo wote kumrudia Bwana wa wokovu wao. Kwa sababu ya maombi yake ya haki, Bwana anamtuma mjumbe (Gabrieli) kwa Danieli ili kufikisha habari kwamba uhamisho umeongezwa mara saba. Haitakuwa miaka sabini hadi mwisho wa “uharibifu wa Yerusalemu” bali sabini mara saba, au miaka 490. Sehemu iliyobaki ya kitabu inatoa mfululizo wa maono yanayoeleza matukio yatakayotokea kati ya wakati wa Danieli na kuja kwa ufalme wa Mungu.

3. Maono ya sura ya 7 hadi 12 yanawahimiza watu wa Mungu kutumainia mpango wa Bwana wa urejesho hata wakati matukio ya kimataifa ya kipindi cha kati ya maagano yanapotokea.

Jambo moja ambalo linashangaza kuhusu nusu ya pili ya Danieli ni jinsi maono hayo yalivyo mahususi na ya kina kuhusu matukio yatakayotokea kabla ya kuja kwa Masihi katika urejesho. Kwa nini nabii angeelezea kwa undani sana mfululizo wa matukio ya baadaye? Manabii wengine hawakuwa na uhakika sana katika utabiri wao juu ya wakati ujao, lakini Danieli ni sahihi sana. Jibu lazima liwe katika ujumbe wa kitabu hiki kuhusu kuahirishwa mara saba kwa urejesho. Kwa kuelezea kwa undani, nabii anahimiza jumuiya ya agano kuendelea kumtumaini Bwana hata kama ufalme baada ya ufalme unapoinuka na kuanguka katika mfululizo wa historia ya ulimwengu. Bwana bado ni mtawala juu ya historia ya binadamu, hivyo watu wake wanapaswa kuwa waaminifu katika majukumu yao na kufurahia haki wanazopata kama watu wa agano la Mungu. Katika yote hayo, wanapaswa kumtumaini Bwana wa wokovu wao na kujua kwamba siku moja Atawarejesha.

Kama vile mabaki ya wenye haki wa Israeli wanavyopaswa kuendelea licha ya kupanda na kushuka kwa historia, wafuasi wa Masihi leo wanapaswa kupata tumaini katika unabii wa Danieli. Sisi pia tuna wajibu na haki kama watu wa Mungu tukisubiri kurudi kwa mfalme wetu na utimilifu wa mpango wa urejesho ambao Aliuanzisha miaka elfu mbili iliyopita (2 Petro 3:1–13). Sisi pia tunachukuliwa kuwa wakimbizi ambao wamemuona Mfalme wa Kimasihi na kumtumikia katikati ya matukio ya kimataifa yanayoendelea (1 Petro 1:1; angalia Yakobo 1:1). Kama Danieli na marafiki zake, hatutawekwa chini katika mamlaka za kijiografia, kwa sababu tunamtumikia Mfalme mkuu ambaye ameweka kwa uhuru na bila kubadilika chochote kitakachotokea (Ungamo la Imani la Westminster 3.1).

Makala hii ni sehemu ya mkusanyiko wa Kila Kitabu cha Biblia: Mambo Matatu ya Kujua.

Makala haya yalichapishwa kwanza katika Blogu ya Huduma za Ligonier.