Mambo Matatu Unayopaswa Kujua Kuhusu Hosea

1. Hosea, ambaye jina lake linamaanisha “wokovu,” ni wa kipekee miongoni mwa manabii waandishi kwa kuwa alikuwa raia wa ufalme wa kaskazini mwa Israeli na alihubiri kaskazini.

Hosea 1:1 inaiweka huduma ya Hosea katika enzi za utawala wa mfalme wa kaskazini Yeroboamu wa Pili na wafalme wa kusini Uzia, Yothamu, Ahazi, na Hezekia. Hii ingemfanya kuwa wa wakati mmoja na Yona (2 Wafalme 14:25), nabii mwingine wa kaskazini ambaye huduma yake ilifanyika wakati wa utawala wa Yeroboamu wa Pili, ingawa maandishi ya Yona yalihusu tajiriba yake binafsi na Ninawi.

Hosea pia alikuwa wa wakati mmoja na Amosi, mmishonari wa kaskazini kutoka kusini, pamoja na Isaya na Mika, manabii katika ufalme wa kusini. Ingawa jumla ya miaka ya utawala ingekuwa zaidi ya mia moja, huduma ya Hosea huenda ilianza katika miaka ya mwisho ya Yeroboamu wa Pili (karibu 753 KK) na miaka ya mwanzo ya Hezekia (karibu 725 KK), kabla ya kuanguka kwa Samaria kwa Waashuru mnamo 722 KK. Huu ulikuwa wakati wa mgogoro wa kisiasa na machafuko ya kidini, na Hosea, kwa dharura, aliwahubiria watu waliokuwa ukingoni mwa janga la kitaifa.

2. Maisha ya kibinafsi ya Hosea yaliakisi ujumbe wake.

Ndoa ya Hosea na Gomeri ilikuwa picha inayoonekana au shabaha ya funzo la wa ujumbe aliouhubiri. Hosea 3:1 inaunganisha waziwazi ndoa ya Hosea na Gomeri na ndoa ya Mungu na Israeli Uhusiano wa Hosea na Gomeri na uhusiano wa Mungu na Israeli ulianzishwa na upendo (neema ya kiungu), ukakataliwa na dhambi (kutoridhika kwa kiungu), na kudumishwa na uaminifu (uaminifu wa kiungu). Upendo thabiti na uaminifu wa Hosea kwa Gomeri ulikuwa picha nzuri ya upendo usiokoma na uaminifu wa Bwana kwa Israeli. Kutokuwa mwaminifu kwa Gomeri kwa Hosea kulikuwa picha ya kusikitisha ya Waisraeli kutokuwa waaminifu kwa Bwana. Katika Agano la Kale lote, ndoa ni ishara ya uhusiano wa Mungu na watu Wake, na hakuna mahali pengine zaidi ya katika kitabu cha Hosea.

Ingawa ndoa ya Hosea ni muhimu katika ujumbe wa kitabu hicho, inazua tatizo kubwa la tafsiri. Kiini cha tatizo linahusu amri ya awali ya Mungu kwa Hosea kuoa “mke wa uzinzi” (Hos. 1:2). Kwa juu juu, hii inaunda tatizo la kimaadili na kiitikadi kwa sababu inaonekana kupingana na maagizo na vikwazo vya wazi kuhusu ndoa ambavyo Mungu aliwapa makuhani, akiwakataza kuoa makahaba (Law. 21:7, 13). Ikiwa itakuwa aibu kwa kuhani kuoa kahaba, inaonekana ingekuwa aibu kwa nabii pia. Aidha, Kumbukumbu la Torati 22:13, 20–21 ilimhukumu kifo mwanamke yeyote aliyethibitika kuwa si mwaminifu katika ndoa. Inaweza kuonekana inafaa zaidi kwa Hosea kuanza na mazishi kuliko harusi. Suluhisho la tatizo hili linaangukia katika fasiri kuu mbili: zile zinazochukulia ndoa kuwa ya nadharia na zile zinazochukulia ndoa kuwa ya uhalisia.

Mtazamo wa nadharia inafasiri taswira ya ndoa kama njia ya kuwasilisha kwa njia ya mfano uhusiano wa Mungu na Israeli na ukosefu wa uaminifu wa kiroho wa Israeli kwa Mungu. Mtazamo huu una faida ya kuepuka tatizo la adilifu na kimaadili huku ukiendelea kuruhusu dhana ya ndoa kutoa ujumbe wa kitheolojia kuhusu upendo wa Mungu kwa watu wasioistahili. Udhaifu wake ni kwamba unategemea urahisi wa kitheolojia badala ya ushahidi wa maandiko.

Kuna matoleo kadhaa ya fasiri za ndoa halisi, zote zikikubaliana kwamba ndoa halisi ilifanyika lakini zikikosa kuelewana juu ya asili au wakati wa uasherati wa Gomeri uliotajwa. Wengine wanadai kwamba Gomer alikuwa kahaba wakati wa ndoa, wakisema kwamba Mungu alibatilisha viwango Vyake vilivyotangazwa hapo awali ili kuonyesha upendo Wake wa neema kwa wenye dhambi wasiostahili. Wengine wanadai kwamba ukahaba uliorejelewa ulikuwa ni ibada ya sanamu ya kiroho badala ya uzinzi. Hili linaondoa tatizo la kuoa mwanamke asiye mwaminifu, lakini linaleta tatizo jingine lisilo dogo ikiwa Bwana alimwamuru nabii kuoa mwabudu sanamu. Marufuku ya Mungu dhidi ya ndoa za imani tofauti ilikuwa wazi (Kumb. 7:3–4).

Fasiri nyingine ya ndoa inayoitwa “mtazamo wa utabiri” inasema kwamba Gomer alikuwa msafi wakati wa harusi lakini baadaye akawa kahaba. Hata hivyo, maandishi hayo yanamweleza Gomeri alikuwa nani, si kile ambacho angekuwa. Suluhisho jingine ni kuelewa neno “uasherati” kama linaloelezea tabia ya ndani badala ya tabia ya nje. Huenda inarejelea mwelekeo wa uasherati wa Gomeri ambao ulitokea muda mfupi baada ya ndoa. Katika Hosea 3:1 alikuwa amekuwa mwanamke mzinzi, ikionyesha kwamba mwelekeo wake ulijitokeza katika uasherati halisi. Kwa mtazamo huu, hoja kuu ni kwamba Mungu alimfunulia Hosea jambo fulani kuhusu utu wa ndani wa Gomeri ambao ungehatarisha utakatifu wa ndoa. Kwamba Hosea alijua uwezo wake wa kumuumiza tangu mwanzo kulionyesha asili isiyo ya ubinafsi ya upendo wake. Huo ndio uhusiano muhimu kwa usawa wa kiroho kwa waumini: Mungu anatupenda licha ya kile anachojua kutuhusu sisi.

3. Ujumbe wa Hosea unatarajia neema ya Mungu katika Kristo.

Maonyo na mialiko ya Hosea ya kutubu haikusikizwa, na hukumu juu ya taifa hilo haiepukiki. Hata hivyo, matokeo ya Israeli kukataa kwa ujinga na upumbavu ujumbe wa nabii yalitarajia neema ya injili. Kulingana na 2 Wafalme 15:29, nchi ya Naftali ilikuwa eneo la kwanza kupata hukumu ya Mungu. Lakini kulingana na Mathayo 4:12–16, lilikuwa ni eneo la kwanza kushuhudia huduma ya Yesu. Giza la siku ya Hosea lingetoa nafasi kwa nuru ya Kristo. Wakati wa giza ulikuwa hatua kuelekea katika utimilifu wa wakati ambapo Nuru ingemulika, ikionyesha kwamba makusudi na mipango ya Mungu daima huja pamoja.

Makala hii ni sehemu ya mkusanyiko wa Kila Kitabu cha Biblia: Mambo Matatu ya Kujua.

Makala haya yalichapishwa kwanza katika Blogu ya Huduma za Ligonier.