Mambo Matatu Unayopaswa Kujua Kuhusu Mika

Unabii wa Mika ni wa sita kati ya Manabii Wadogo kumi na wawili. Unabii wake wa tatu (Mika 1:2–2:13; 3:1–5:15; 6:1–7:20) ulitabiri hukumu ya Bwana juu ya Ufalme wa Kaskazini wa  Israeli uliokuwa ukiasi, ukakemea dhuluma zilizotawala katika Ufalme wa Kusini wa Yuda uliostawi, na kutangaza tumaini la ujio wa Masiya aliyeahidiwa.

1. Mika alikuwa wa wakati mmoja na Isaya na Hosea na alishiriki katika ujumbe wao wa kuwaita Israeli watubu.

Mika alihudumu katika nusu ya pili ya karne ya nane KK wakati wa utawala wa Yothamu, Ahazi, na Hezekia, kizazi baada ya manabii Amosi na Yona. Hizi zilikuwa siku zenye misukosuko. Mfalme wa Ashuru Shalmaneseri alivamia Samaria, akaitwaa Israeli, na kuitishia Yuda. Matajiri waliwakandamiza maskini. Ufisadi wa kisiasa, kuporomoka kwa utamaduni, na kushuka kiroho kulienea. Kama manabii wengine wote, Mika, Isaya, na Hosea walikuwa na ujumbe mmoja wa kuwaita watu waliochaguliwa na Mungu kutubu. Kama Zakaria, ujumbe ulikuwa kutangaza maneno, sheria, na amri za Bwana ili watu washindwe na watubu (Zek. 1:6). Kama Yoeli, ujumbe ulikuwa kwamba wavae magunia na kuomboleza (Yoeli 1:13). Kama Ezekieli, ujumbe ulikuwa kwamba watubu na kugeuka kutoka kwa makosa yao yote ili uovu usiwe kikwazo chao (Eze. 18:30). Huu ni wimbo wa matumaini unaorudiwa katika manabii:

Sayuni itakombolewa kwa haki,
na wale waliomo ndani yake watakaotubu, kwa haki.” (Isa. 1:27)

Bila shaka, ujumbe wa toba wa Mika haukupokelewa kirahisi—hata kama ulikuwa wimbo wa matumaini. Haukuwa hivyo katika siku za manabii, na bado si hivyo leo.

2. Kwa sababu ya upinzani huu wa asili dhidi ya ujumbe wa toba, manabii mara nyingi walionekana kama “mawakili wa mashtaka” wa Mungu.

Wakati mwingine, jukumu la mashtaka la manabii linaonekana wazi kabisa, kama ilivyo katika unabii wa Mika (Mika 6:1–8). Utatambua vipengele vyote vya tukio la mahakama lenye msisimko, na mashtaka yaliyoletwa na Bwana dhidi ya watu wake waliochaguliwa. Kesi inaitwa Kutoka kwenye chumba cha enzi cha mbinguni (Mika 6:1). Uumbaji wote uliojaa—kutoka milima na vilima hadi misingi ya dunia—unaitwa kusikia ushahidi na kushuhudia mashtaka hayo (Mika 6:2). Mwendesha mashtaka kisha anawasilisha ushahidi wake (Mika 6:3–5) na mshtakiwa anachunguza uwezekano wa kufanya makubaliano ya kosa (Mika 6:6–7). Watu walikuwa “wamemchosha” Bwana (Mika 6:3). Hivyo, shtaka lao lilikuwa zito sana: usaliti. Hukumu hiyo ilitegemea matukio manne kutoka katika historia ya ukombozi wa watu. La kwanza lilikuwa ukombozi wao wa kustaajabisha kutoka utumwani Misri (Mika 6:4). La pili lilikuwa kuinuliwa kwa viongozi wa Mungu—Musa, Haruni, na Miriamu—wakati wa kutangatanga jangwani (Mika 6:4). La tatu lilikuwa kugeuzwa kwa laana za Balaamu wakati walipokuwa karibu kuingia katika nchi ya ahadi inayotiririka maziwa na asali (Mika 6:5). Na la nne lilikuwa kuvuka Yordani kulikosubiriwa kwa muda mrefu—Shitimu ilikuwa kambi ya mwisho ya ukingo wa mashariki, Gilgali ilikuwa kambi ya kwanza upande wa magharibi (Mika 6:5).

Katika kila tukio, Mungu alionyesha uaminifu Wake wa agano. Kwa upaji wake mwema, aliwavusha katika hatari zote na kuwatimizia mahitaji yao yote. Lakini watu walishindwa kujibu kwa njia inayofaa. Upendo wao ulikuwa umepoa.

Zingatia kwamba washtakiwa wanakubali hatia yao kwa urahisi lakini wanashangaa jinsi marekebisho yanavyoweza kufanywa. Labda sadaka za kuteketezwa? Labda ndama wa mwaka mmoja? Au maelfu ya kondoo dume? Au mito kumi elfu ya mafuta? Au hata mzaliwa wa kwanza kati ya watoto wake (Mika 6:6–7)? Lakini hapana, Mfalme, Hakimu, na Mtoaji wa Sheria anajibu kwa kusema kwamba anahitaji kitu kikubwa zaidi na cha thamani zaidi kuliko vitu hivi vyote. Hahitaji zawadi. Badala yake, anahitaji mtoaji:

Amekuambia, Ee mwanadamu, yaliyo mema;
na Bwana anataka nini kwako
ila kutenda haki, na kupenda rehema,
na kuenenda kwa unyenyekevu na Mungu wako? (Mika 6:8)

Mwito wa toba hapa ni wazi kabisa. Si ajabu basi kwamba Yesu baadaye alifupisha “mambo mazito ya sheria” kwa kurudia utatu wa maadili wa nabii: haki, rehema, na unyenyekevu (Mathayo 23:23), akiwaita waandishi na Mafarisayo watubu. Ole, wao hawakulipokea kwa uzuri zaidi kuliko baba zao. Hivyo, “Alikuja kwa walio wake, nao hawakumpokea” (Yohana 1:11). Lakini ni katika toba ya unyenyekevu ndipo tunapata njia ya kurudi kwenye uponyaji na tumaini. Ni katika toba ambapo tunawezeshwa kusikia ujumbe wa neema.

3. Ujumbe wa neema umetangazwa kwa uwazi kama onyo la hukumu na wito wa kutubu.

Unabii wa Mika unarindima kwa tumaini la ukombozi na urejesho. Isaya na Yeremia wote wanamnukuu Mika ili kusisitiza ahadi yake ya unabii kwamba ingawa “Sayuni italimwa kama shamba” na “Yerusalemu itakuwa rundo la magofu,” hata hivyo “katika siku za mwisho” “mlima wa nyumba ya Bwana utaimarishwa” na “mataifa yote yatamiminika huko” (Isa. 2:2–4; Yer. 26:17–19; Mika 3:12–4:3). Mathayo anamnukuu Mika akitangaza kuja kwa Masihi kutoka Bethlehemu, “ukuu wa jina la Bwana,” na “mchungaji wa kundi lake” (Math. 2:6; Mika 5:2–4). Luka pia anamnukuu (Luka 12:53; Mika 7:6 na Luka 11:42–43; Mika 6:8), hivyo kuweka tangazo la habari njema katika lugha ya nabii.

Kwa ujumla, ujumbe wa Mika ni tangazo la kifupi lenye nguvu la ukuu wa enzi kuu ya Mungu, tabia isiyovunjika ya agano la Mungu, uhakika wa haki ya Mungu, na ajabu ya neema tele ya Mungu.

Makala haya ni sehemu ya mkusanyiko wa Kila Kitabu cha Biblia: Mambo Matatu ya Kujua.

Makala haya yalichapishwa kwanza katika Blogu ya Huduma za Ligonier.