Je, Ungamo la Dhambi ni Nini?

Unapohudhuria ibada ya kanisa la kimatengenezo, mchungaji anaweza kukuongoza katika ungamo la dhambi. Anaweza kusoma sheria ya Mungu mapema na kuomba au kutangaza msamaha kupitia damu ya Kristo. Je, ungamo hili la dhambi linamaanisha nini? Asili ya desturi hii ni nini? Unawezaje kushiriki katika hilo kwa uaminifu zaidi?

Maana ya Ungamo la Dhambi

Yohana wa Kwanza 1:9 inasema, “Ikiwa tukiziungama dhambi zetu, yeye ni mwaminifu na mwenye haki kutusamehe dhambi zetu na kututakasa kutoka kwa udhalimu wote.” Yohana anatumia neno la “ungama” hapa ambalo linamaanisha “kusema kitu sawa na.” Kuungama dhambi zetu kunamaanisha kukubaliana na jinsi Bwana anavyoelezea dhambi zetu kibiblia.

Katika ibada ya pamoja, ungamo la dhambi ni wakati maalum katika ibada ambapo mchungaji huongoza mwili wa Kristo katika kukiri dhambi zao. Kisha huomba kwamba wapokee rehema ya Bwana iliyotolewa katika Kristo.

Asili ya Ungamo la Dhambi

Katika hema na hekalu la Agano la Kale, Bwana aliamuru kwamba mlango wa ua uelekee mashariki (Kutoka. 27:13). Upande huu uliachaguliwa kwa sababu Adamu na Hawa walifukuzwa mashariki kutoka bustanini baada ya kuanguka kwao katika dhambi (Mwanzo. 3:24). Mlango huu ulikuwa mwito wa neema kwa Israeli kumrudia Mungu.

Kitu cha kwanza ambacho waabudu waliona walipoingia kilikuwa madhabahu. Walipoingia, waabudu walisimama, wakaweka mikono yao juu ya mnyama wa sadaka, na kuungama dhambi zao huku kuhani akimtolea Mungu mtakatifu sadaka hiyo. Desturi hili liliwakumbusha kwamba “bila kumwagika damu hakuna msamaha wa dhambi” (Waebrania. 9:22; tazama pia Walawi. 17:11).

Waebrania 9:10–22 inarejelea sadaka hizi kuonyesha kwamba wanyama hawakuwa na nguvu ya kweli ya utakaso. Kwa kulinganisha, tunasoma, “Je, si zaidi damu ya Kristo, ambaye kwa Roho wa milele alijitoa mwenyewe bila doa kwa Mungu, itatutakasa dhamiri zetu kutoka kwa matendo mafu ili tumtumikie Mungu aliye hai” (Waebrania. 9:14).

Ili kuonyesha hitaji hili la damu ya Kristo katika kumjia Mungu, liturujia nyingi za Kimageuzo zinauungamo la dhambi karibu na mwanzo wa ibada ya pamoja. John Calvin aliwaagiza waumini wa Uswisi wa Geneva na Strasbourg kuanza ibada kwa maombi:

Msaada wetu uko katika jina la BWANA,

aliyezifanya mbingu na nchi. Amina. (Zab. 124:8)

Haya yalifuatiwa na ungamo la dhambi la umma. Kama Calvin alivyosema,

Hakika, katika makanisa yote yaliyo na mpangilio mzuri, kwa kuzingatia desturi yenye manufaa, mchungaji, kila Siku ya Bwana, huunda mfumo wa ungamo kwa jina lake mwenyewe na la watu, ambamo hufanya ungamo la pamoja la uovu, na kuomba msamaha kutoka kwa Bwana. (Taasis 3.4.11)

Kupitia ushawishi wa Calvin na wengine, desturi hii ilisambaa. Mwongozo wa Westminster wa Ibada ya Umma ulisema kwamba ibada zinapaswa kuanza kwa “kutambua ukuu na utukufu usioelezeka wa Bwana, (ambaye mbele zake wamakuja kwa namna ya pekee,) na unyonge wao na kutostahili kwao kumkaribia.” Mwongozo huo kisha ulielezea kwa kina njia nyingi ambazo zinapasa kukiri dhambi. Kama warithi wa kiroho, desturi hii ya Kimageuzo imetufikia.

Desturi ya Ungamo la Dhambi

Hapa kuna njia tatu za kushiriki kwa uaminifu zaidi katika kuungama dhambi zetu.

1. Tambua ukuu wa dhambi zetu.

Mara nyingi, tunafikiria tu kitendo cha dhambi. Hata hivyo, jambo kubwa zaidi ni tumetenda dhambi hiyo dhidi ya nani.

Ikiwa ungechora masharubu ya kuchekesha kwenye picha niliyochora, kosa lingekuwa dogo. Kwa nini? Kwa sababu mimi ni mchoraji mbaya. Lakini ikiwa ungeenda Louvre na kwa namna fulani ukafanikiwa kuchora masharubu hayo hayo kwenye Mona Lisa ya Da Vinci, ungekuwa katika tatizo kubwa. Matokeo ya kitendo hicho hicho ni makubwa zaidi, kwa kuwa ungekuwa umekashifu kazi ya sanaa.

Vivyo hivyo, kutenda dhambi dhidi ya Bwana wa uumbaji wote ni jambo zito. Wakati Daudi alipokiri dhambi yake ya kuzini na Bathsheba na kumuua mume wake—watu wawili walioumbwa kwa sura ya Mungu—alisema, “Dhidi yako, wewe peke yako, nimetenda dhambi” (Zaburi. 51:4).

2. Huzunika juu ya asili ya pamoja ya dhambi zetu.

Katika Sala ya Bwana, tunaomba, “Tusamehe deni zetu” (Mathayo 6:12, msisitizo umeongezwa). Tumeunganishwa na Roho wa Kristo na wengine kanisani. Dhambi zetu zinaathiri kusanyiko, hivyo tunapaswa kukiri dhambi zetu pamoja.

Paulo alisema, “Hamjui ya kuwa ninyi ni hekalu la Mungu na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu?” (1 Wakorintho 3:16). Hii “Ninyi” ni wingi katika aya hii. Dhambi katika mwili wa Kristo ni za kukera kiasili, kwa kuwa Mungu mtakatifu anakaa pale. Kanisa ni kama jumba la sanaa la Mungu, na “rangi” inayotupamba ni damu ya Kristo (Waebrania 10:28–31). Kama Thomas Watson alivyosema: “Dhambi za waovu humkasirisha Mungu. Dhambi za watu wake mwenyewe humhuzunisha.”

3. Onyesha majuto ya kweli juu ya dhambi zetu.

Biblia inarekodi matukio mengi ya Israeli wakiungama dhambi zao, kama vile wakati Bwana alipotuma nyoka wa moto baada ya Israeli kulalamika jangwani (Hesabu 21:7) au wakati watu waliporudi kutoka utumwani kujenga upya kuta za Yerusalemu (Nehemia 9:1–3). Unaposoma simulizi hizi, unasikia majuto ya watu wa Mungu.

Ingawa waumini wako wanaweza wasiwe katika hali mbaya kama hiyo, dhambi yoyote dhidi ya Bwana inapaswa kuleta huzuni ya kweli. Zaburi nyingi, ambazo mara nyingi husomwa au kuimbwa kwa ajili ya kuungama dhambi, zinaonyesha maombolezo ya dhati juu ya makosa yetu. Lugha hii ya kuungama inapaswa kuwa desturi ya kawaida, inayotarajiwa ya kanisa. Kama Martin Luther alivyosema, “Kwa hiyo, ninapokushauri kuungama, ninakushauri kuwa Mkristo.”

Makala haya yalichapishwa awali kwenye Blogu ya Ligonier Ministries.