Mambo Matatu Unayopaswa Kujua Kuhusu Malaki

Bwana anasema mambo mengi yenye changamoto kwa watu wake wa baada ya uhamisho kupitia nabii Malaki. Kitabu cha Malaki kimepangwa kama mfululizo wa mabishano saba ya kinabii ambayo kila moja huanza na kauli chungu ya watu ambayo Bwana anajibu. Sehemu nyingi za unabii huu ni kemeo maalum kuhusu mitazamo na vitendo vya watu wa wakati wa Malaki. Hata hivyo, kabla ya Bwana kuwakemea watu, anaanza kwa kuthibitisha upendo wake wa kuchagua kwao, ambao ndio sababu wanaendelea kuwepo baada ya hukumu ya uhamisho. Kabla ya kusema, “Hii ndiyo niliyo nayo dhidi yako,” Bwana kwanza anatangaza, “Ninakupenda” (Mal. 1:2).

1. Malaki anafunua kwamba upendo wa kuchagua wa Mungu daima ndipo mahali pa kuanzia.

Watu, wakati huo huo, wanajibu kwa kukataa, “Umetupenda vipi?” (Mal. 1:2). Hili ni swali ambalo Bwana anatoa jibu la kushangaza. Tungeweza kutarajia Bwana aashirie kwenye kutoka na ushindi wa nchi ya Kanaani, ambako Alifanya miujiza mikubwa ili kuwalinda watu Wake na kuwapa urithi wao. Badala yake, Bwana anawaashiria Israeli nyuma zaidi, hadi kwenye uteuzi wa baba yao wa kale, Yakobo, na kukataliwa kwa ndugu yake, Esau (Mal. 1:3). Upendo huu usiostahili kabisa ndio sababu bado kuna Israeli baada ya uharibifu wa Yerusalemu na Babeli na uhamisho. Israeli alikuwa ameteseka kwa ajili ya dhambi zake, bila shaka, lakini hata hivyo alirejeshwa kwa sababu ya upendo mkuu wa Bwana. Edomu, wazao wa Esau, walinusurika kipindi cha Babeli bila madhara makubwa kwa kusaidia Wababeli. (tazama Obad. 1:10–14). Lakini faraja ya sasa ya Edomu ingeharibiwa hivi karibuni, na anguko lake lingekuwa kamili na la mwisho (Mal. 1:4–5). Watu waliochaguliwa na Mungu wanaweza kujikwaa kwa sababu ya dhambi zao, lakini hawataanguka kabisa, kwa maana Bwana huwainua kwa upendo (tazama Zab. 37:23–24).

2. Malaki anaonyesha kwamba watu hujaribiwa na hali ya kutoamini mema wakati maisha yanapokuwa magumu.

Katika kitabu cha Malaki, itikio la watu kwa Bwana ni wa dhihaka sana kutoka mwanzo hadi mwisho. Mwanzoni, wanapuuza tangazo la Bwana la upendo kwao (Mal. 1:2). Mwishoni, wanatangaza kwamba kumtii Bwana hakuna faida kwa kuwa watenda maovu hufanikiwa na wenye kiburi hubarikiwa (Mal. 3:15). Iko wapi haki inayodaiwa ya Mungu (Mal. 2:17)? Mtazamo huu wa kejeli kuelekea kwa Bwana unaonekana katika ibada ya watu isiyo na moyo wote (Mal. 1:12–13), kutokuwa waaminifu kwa wake wa Kiyahudi waliowaoa (Mal. 2:14–16), na utoaji wao wa ubahili (Mal. 3:8–9). Hata makuhani wameambukizwa na mtazamo huo huo (Mal. 2:1–9), wakiwaruhusu watu kutoa dhabihu zenye kasoro na kutoa maamuzi ya kisheria yenye upendeleo, kwa malipo ya hongo (Mal. 2:9). Nyakati ngumu mara nyingi huzaa mioyo baridi kumwelekea Mungu, wakati huo na sasa.

3. Malaki anaonyesha kwamba Bwana anawaheshimu wale wanaomheshimu Yeye.

Sio kila mtu katika siku za Malaki alishiriki mtazamo huu wa kejeli kuelekea kwa Bwana. Wengine bado walimcha Bwana, na Bwana aliona mtazamo huo na akawahifadhi kama “mali yake ya thamani,” (segullah; Mal. 3:17), neno lile lile lililotumika kuelezea Israeli katika Kutoka 19:6. Bwana angeonekana hivi karibuni katika hekalu lake kuleta haki ambayo watu walikuwa wakitamani (Mal. 3:1–2). Angewatenganisha wenye haki na waovu kabisa, na wale waliomcha Bwana wangehesabiwa haki kama watu wake wa kweli, wakati waovu wangehukumiwa na kuangamizwa (Mal. 4:1–3). Na kwa sasa, waaminifu waliobaki wanapaswa kukumbuka sheria ya Musa, kiwango cha Mungu cha maisha matakatifu, na wanapaswa kutazamia kuja kwa Eliya mpya, nabii wa kielelezo, ili kuwaita watu wa Mungu kutubu (Mal. 4:4–6). Wale ambao walishindwa kujibu ujumbe wake wangekabili laana ya hukumu (herem; Mal. 4:6).

Lakini ikiwa sisi sote ni wenye dhambi ambao tunashindwa kabisa kutii sheria ya Musa, kama Paulo anavyoeleza katika Warumi 3, Mungu anawezaje kutofautisha kati ya wenye haki na wasio haki katika hukumu ya mwisho bila kutuhukumu sote? Bwana anawezaje kumwokoa Yakobo asiye na haki, ambaye anampenda na amemchagua? Jibu la swali hilo linangoja Agano Jipya, ambalo unabii wa Malaki unatutayarisha kikamilifu.

Katika Luka 1:17, Yohana Mbatizaji anatambulishwa kabla ya kuzaliwa kwake kama Eliya ambaye angekuja kabla ya Yesu Kristo katika kuja kwake kwa kwanza. Kwa umuhimu, ujumbe wa malaika unalenga pekee upande mzuri wa unabii wa Malaki, ukitangaza “Atatangulia mbele yake katika roho na nguvu za Eliya, kugeuza mioyo ya baba kwa watoto, na wasiotii kwa hekima ya wenye haki, kumtayarishia Bwana watu waliotayarishwa.” Uwezekano wa laana ya hukumu haujatajwa kwa sababu katika kuja kwake kwa mara ya kwanza, Yesu alikuja kutafuta na kuokoa wale waliopotea (Mathayo 1:21).

Kwenye Mlima wa Kubadilika Sura, Yesu alikutana na Musa na Eliya, na walizungumza kuhusu kutoka Kwake (exodon) kutoka Yerusalemu, ambako angeleta ukombozi kwa watu wake (Luka 9:31). Kwa wale wanaokataa kumkubali Kristo sasa, kuna ujio mwingine wa kusubiri wakati Kristo atarudi kama mpanda farasi mweupe kuleta maangamizi kwa wale wasiotubu (Ufunuo 19:11–21). Lakini kwa wale ambao hofu yao kwa Bwana inaonyeshwa katika imani kwa Kristo, siku hiyo itakuwa kama miale ya kwanza ya jua linalochomoza katika majira ya kuchipua, ikipasha ngozi joto kwa njia ya kupendeza, siyo tanuru la moto linaloteketeza kila kitu linachogusa (Mal. 4:1–2).

Makala hii ni sehemu ya mkusanyiko wa Kila Kitabu cha Biblia: Mambo matatu ya Kujua.

Makala haya yalichapishwa kwanza katika Blogu ya Huduma za Ligonier.