Ni kwa namna gani Yesu ni Mzabibu wa Kweli?

Kauli ya saba na ya mwisho wa “Mimi ndimi” ya Yesu—”Mimi ndiye mzabibu wa kweli” (Yohana 15:1)—huenda ikawa ni fumbo zaidi kati ya zote (angalau kwa wasomaji wa mataifa). Jaribu kwa wasomaji wengi (na wahubiri) ni kuona lugha hii kama sitiari tu ya jinsi tunavyopaswa kustawi na kuzaa matunda kibinafsi kama Wakristo, lakini hivyo sivyo ingeelewa na wasikilizaji asili wa Yesu, ambao wote walikuwa Wayahudi.

Kila kitu kuhusu kauli hii kingewafanya wasikilizaji Wayahudi kukumbuka Biblia zao za Kiebrania, ambapo taswira ya mzabibu inaonekana katika historia ya ukombozi katika jinsi Mungu alivyoshughulika na Israeli. Kwa hiyo, uzito wa lugha ya Yesu ulipoanza kuwafunukia, wangeweza tu kushangazwa na kile Yesu alichokuwa akithubutu kusema kumhusu Yeye mwenyewe kwa mujibu wa utimilifu wake.

Katika kitabu cha Zaburi, mtunga zaburi anazungumzia jinsi Israeli ilivyokuja kuwa taifa kwa kusema,

Wewe [Mungu] ulileta mzabibu kutoka Misri; ulifukuza mataifa na kuupanda.”
(Zab. 80:8)

Nabii Isaya, akionya Israeli juu ya kurudi nyuma kiroho, anatumia lugha ya shamba la mizabibu lililopandwa na kutunzwa na Mungu lakini ambalo lilikuwa limekua mwitu na lisilozaa matunda (Isa. 5:1–6). Yeremia anatumia lugha hiyo hiyo (Yer. 2:21). Ilikuwa taswira nzuri lakini pia yenye huzuni.

Simulizi yote ya Israeli kama watu wa Mungu imejaa ushahidi wa upendo na utunzaji wa Mungu kwao. Aliwachagua tangu milele, akawakomboa kutoka utumwani, akawaongoza kupitia jangwani, na kuwapa nchi yao wenyewe. Aliwapa yote waliyohitaji sio tu kustawi kiroho kama taifa, bali pia kuwa chombo chake cha baraka kwa mataifa yote ya ulimwengu (Mwa. 12:3). Lakini walifuja zawadi yake na kumuacha Mungu ambaye kwake walitengemea kuwepo kwao.

Hakuna kati ya haya ambayo yangeweza kupotea kwa wanafunzi wa Yesu alipoongea juu ya mzabibu kuhusiana na yeye mwenyewe. Kama vile utambulisho wa pamoja wa makundi ya watu wa Mungu huko Israeli ulivyokuwa umejikita katika Mungu mkombozi wao, na uhai wao wa kiroho na uzalishaji wa matunda ulivyokuwa umejikita katika muungano na ushirikiano wao na Yeye kama Bwana na Mwokozi, vivyo hivyo sasa, kwa njia iliyo ya utukufu zaidi, ahadi ambazo Mungu alikuwa ametoa zilitimizwa katika Kristo.

Mtazamo wa Wakristo wengi leo mara nyingi huundwa na ubinafsi wa baada ya Enzi ya Mwangaza, ukijikita zaidi katika kutuhusu sisi wenyewe na kuona hadithi yetu wenyewe kuwa ya muhimu zaidi. Lakini mtazamo huu ni kinyume na mafundisho ya Biblia. Msisitizo wa Maandiko hauko tu kwenye kile tulicho ndani yetu wenyewe bali kwenye kile tulicho kwa pamoja na kwa jumla katika maisha yetu mapya ya wokovu. Yesu anatumia taswira ya mzabibu na matawi yake kuonyesha uhusiano kati Yake na watu Wake. Wanafunzi Wake walijua hasa kile alichokuwa akisema—hasa kuhusiana na uzao wa kiroho ambao muungano Naye lazima utufikishe.

Inafaa kuzingatia kwamba matumizi ya kwanza ya Yesu ya taswira ya Yeye kuwa mzabibu wa kweli yanahusu wale wanaoonekana kuwa wafuasi Wake lakini sio: “Kila tawi ndani yangu lisilozaa matunda yeye [Mungu Baba] huliondoa” (Yohana 15:2). Anazungumzia wale wanaoonekana kuwa Wakristo kupitia ushiriki wa nje kanisani lakini ambao  imani yao si halisi. Wanakosa ushahidi wa kile ambacho Paulo baadaye anakiita “matunda ya Roho” (Wagalatia 5:22–23).

Yesu anaendelea kuzungumzia misingi ambayo watu wanajumuishwa ndani Yake kama mzabibu wa kweli anaposema, “Tayari ninyi mmekuwa safi kwa sababu ya neno nililowaambia” (Yohana 15:3). Neno Lake, lililonenwa katika injili, kwanza kabisa ni la tangazo. Linawahakikishia wale wanaoamini siyo tu msamaha bali pia utakaso kupitia neema Yake ya kuhesabiwa haki. Ni tangazo Lake la mara moja kwa nafasi mpya na Mungu.

Hata hivyo, kama inavyoonyeshwa mara nyingi na wanatheolojia, “Ni imani pekee inayohesabiwa haki, lakini imani inayohesabiwa haki haiko peke yake.” Imani imeunganishwa bila kutenganishwa na neema ya utakaso. Nafasi mpya ya kisheria tuliyonayo mbele za Mungu kupitia msamaha na kukubalika Kwake lazima iendelee kujidhihirisha katika ushahidi wa neema Yake ya kubadilisha maisha yetu. Anaendelea kutufanya katika mfano wa Mwana Wake, Mwokozi wetu Yesu.

Lakini mara nyingi, kama inavyosisitizwa katika mafundisho ya Maandiko mahali pengine, ukuaji huu na kuzaa matunda kwa maisha yetu mapya huja kwa gharama. Baba “hukata” matawi ili kuyafanya yawe na matunda zaidi (Yohana 15:2). Kupitia magumu wa kupata riziki na kupitia mapambano ya maisha, Mungu hutufundisha kuacha kujitegemea na kutufundisha “kukaa” zaidi ndani ya Mwana Wake.

Inashangaza kwamba Yesu anatoa ufunguo wa kuelewa maana ya “kukaa” ndani Yake kwa vitendo: tunapaswa kukaa ndani Yake na maneno Yake yakakae ndani yetu (Yohana 15:7). Ushahidi wa hili utaonekana katika maisha yetu ya maombi tunapoweka mahitaji yetu mbele za Mungu na kuona jibu Lake kwa maombi yetu.

Msingi ni kwamba sisi kama wanafunzi wa Kristo tunapaswa kukaa katika upendo wake (Yohana 15:9). Ni jambo hili moja ambalo lilijikita katika ufahamu wa Paulo, likionekana wazi katika tamko lake kwa Wagalatia, “Yeye [Kristo] alinipenda na kujitoa mwenyewe kwa ajili yangu” (Wagalatia 2:20). Upendo wa Kristo kwake ulikuwa ni udongo ambamo upendo wa Paulo kwa Kristo ulikua na kustawi. Na iwe hivyo kwetu sote ambao tumeunganishwa na Kristo, mzabibu wa kweli.

Makala hii ni sehemu ya mkusanyiko wa Kauli za “Mimi Ndimi” za Yesu.